سوغات و صنایع دستی همدان

سوغات و صنایع دستی همدان

سوغات و صنایع دستی ایرانهمدان
خلاصه مطلب

اطلاعات کلی

چندی پیش سفری به استان همدان داشتیم و در بازار های این شهر به گشت و گذار پرداختیم و شما را با تجربیات خوشمزه ای که در این استان انتظارتان را می کشند، آشنا کردیم. در مطلب سوغات همدان | خوشمزه هایی از پایتخت تاریخ و تمدن سوغاتی های همدان را به شما معرفی کردیم و امروز می خواهیم پا به دنیای صنایع دستی بگذاریم.

آنچه در ادامه خواهید دید

۱- طلا و نقره ( طلاکوبی و نقره کوبی، طلا و نقره سازی، طلاکاری روی شیشه)

۲- سفال و سرامیک

۳- نقاشی( تذهیب، مینیاتور، نقاشی روی سفال و سرامیک )

۴- صنایع چوبی ( منبت کاری، معرق، قاب سازی )

۵- مس ( مسگری، قلم زنی )

۶- شیشه ( آبگینه، تراش شیشه )

۷- سازسازی

۸- سنگ (سنگ تراشی، حجاری )

۹- پوستین دوزی

۱۰- چرم سازی

۱۱- قالی بافی

۱۲- گلیم بافی

۱۳- مروار بافی  یا حصیر بافی

۱۴- کاشی هفت رنگ

۱۵- نساجی سنتی

۱۶- سوزن دوزی سنتی

۱۷- گیوه بافی

۱۸- صنایع فلزی

یکی از خاطرات خوش هر سفری رفتن به بازار و خرید سوغات برای عزیزانی است که چشم انتظار بازگشت ما هستند. با عشق به تماشای دنیای رنگارنگی می پردازیم که برای هر سلیقه ای انتخابی را پیش رویمان می گذارد. گاه رنگین کمانی از سوغاتی های خوشمزه و گاه دنیای پر طرح و نقش صنایع دستی پیش چشممان دلبری می کند.

هر شهری سوغات و صنایع دستی خاص خود را دارد که با چاشنی عشق و هنر همراه شده است و تکه ای از فرهنگ آن سرزمین را به ما نشان می دهد. هر چندوقت یک بار به شهر و دیاری سر زدیم و برایتان از سوغات و صنایع دستی آن دیار سخن گفتیم.

چندی پیش سفری به استان همدان داشتیم و در بازار های این شهر به گشت و گذار پرداختیم و شما را با تجربیات خوشمزه ای که در این استان انتظارتان را می کشند، آشنا کردیم. در مطلب سوغات همدان | خوشمزه هایی از پایتخت تاریخ و تمدن سوغاتی های همدان را به شما معرفی کردیم و امروز می خواهیم پا به دنیای صنایع دستی بگذاریم.

کارناوال را در سفر به دنیای صنایع دستی همدان همراهی کنید.

صنایع دستی همدان

۱- طلا و نقره

در همدان بخشی از صنایع دستی کاملا وابسته به طلا و نقره هستند که به معرفی هر یک از آنها می پردازیم

۱-۱- طلاکوبی و نقره کوبی

طلاکوبی و نقره کوبی هنری است که یک هنرمند در طی آن تلاش می کند تا طرح های سنتی و نقوش را بر روی ورقه های نقره ای و طلایی به صورت برجسته نقش کند. سپس این ورقه ها را بر روی شیشه، چوب و سرامیک نصب می کنند تا جلوه ی بیشتری داشته باشد.

صنایع دستی همدان

۱-۲- طلا و نقره سازی

در برخی شهرستان های استان همدان با استفاده از مفتول هایی از جنس طلا و نقره، زیورآلاتی را می سازند که بسیار چشم نواز هستند. از مهم ترین زیورآلاتی که به دست هنرمندان این شهر ساخته می شود انگشتر می باشد . صنعت انگشتر سازی در این استان رواج بسیاری دارد. رکاب انگشتر از جنس نقره و طلا و به اشکال گوناگون ساخته می شود. برای تزیین رکاب از  نگین و سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی همچون الماس ، یاقوت ، زمرد ، یشم ، فیروزه و عقیق به کار می رود.

صنایع دستی همدان

۱-۳- طلا کاری روی شیشه

هنرمندان همدانی با ظرافت خاصی، بدنه ی ظروف شیشه ای سنتی همچون  گلاب پاش، شکلات خوری، لوستر و میوه خوری را با با آب طلا و نقوش سنتی، اسلیمی، ختایی و گل و بته   تزیین می کنند. این نوع هنر را می توان در شهر های همدان ، ملایر و لالجین مشاهده نمود.

۲- سفال و سرامیک

یکی از شناخته شده ترین هنرهای همدان سفال ها و سرامیک های تولیدی شهر لالجین است که شهرت جهانی دارد. قدمت سفالگری در این منطقه چیزی در حدود ۷۰۰ سال تخمین زده می شود و و وجود اساتید و هنرمندان برجسته و تنوع طرح ها اثباتی بر این قدمت می باشد. انواع ظروف مصرفی ، ظروف تزئینی و آثار هنری ، انواع تندیس ، تولیدات سرامیک لعابدار ، نقاشی شده و بدون نقاشی ، خام پخت با نقاشی های زیر لعابی ، تلفیق سفال با چرم ، چوب ، پارچه ، گل و خرمهره از جمله تولیداتی هستند که در لالجین به دست هنرمندان درست می شوند.

صنایع دستی همدان

۳- نقاشی

صنایع دستی در شهر همدان مزین به هنر نقاشی نیز هستند و محصولات زیر از آن بهره برده اند.

۳-۱- تذهیب

تذهیب نوعی نقاشی است که برای تزیین تابلوهای خوشنویسی، متون قرآنی ، شعر و… به کار می رود. در تذهیب از طرح های سنتی، اسلیمی، ختایی استفاده می شود و این نقوش بر روی کاغذ های رنگی ، طلایی و نقره ای ایجاد می گردد.

صنایع دستی همدان

۳-۲- مینیاتور

نقاشی مینیاتور از دوران قبل از اسلام تا کنون در ایران انجام می شود. در همدان این هنر بر روی صفحه کاغذ، ظروف سفالی، گلدان ها و کتیبه ها جلوه گری می کند.

صنایع دستی همدان

۳-۳- نقاشی روی سفال و سرامیک

نقاشی روی بدنه ی لعابی، نقاشی زیر لعابی، نقاشی های رنگ و روغن، نقاشی آب طلا روش هایی هستند که به وسیله ی آنها، نقوش سنتی و مدرن بر روی سطوح سفالی و سرامیک پیاده می شوند. نقاشی روی سفال و سرامیک در شهرهای لالجین و همدان رواج دارد.

صنایع دستی همدان

۴- صنایع چوبی

زدن نقش بر روی چوب محصولات زیبایی را خلق می کند که عبارتند از:

۴-۱- منبت کاری

منبت کاری از هنرهای چندهزارساله ی ایران است که به وسیله ی آن نقش های برجسته ای بر روی سطوح چوبی ایجاد می شود. هنرمندان، آیات قرآنی، شعر و متون را به خط نسخ، نستعلیق و شکسته را با حاشیه هایی زیبا در کنار یکدیگر نقش می کنند و اثر زیبایی را می آفرینند.

صنایع دستی همدان

۴-۲- معرق

در معرق برش های بسیار ظریف و نازک از انواع چوب های تزیینی، صدف و عاج را در کنار یکدیگر قرار می دهند تا طرح های زیبایی را بر روی چوب نقش کنند. این طرح ها بیشتر شبیه نقاشی های مینیاتوری هستند. این هنر در ملایر، تویسرکان، نهاوند و همدان به چشم می خورد.

صنایع دستی همدان

۴-۳- قاب سازی

قاب های چوبی یکی از صنایع دستی نفیس همدان هستند. بدنه ی قاب ها را با طرح های زیبا و سنتی به وسیله ی کنده کاری روی چوب (منبت) یا قالبی تزیین می کنند. روستای کاج در شهرستان رزن، شهرهای همدان ، ملایر و تویسرکان میزبان هنرمندان قاب ساز هستند.

صنایع دستی همدان

۵- مس

استفاده از مس نیز در صنایع دستی همدان دیده می شود و به اشکال زیر در بازارهای این استان دیده می شود:

۵-۱- مسگری

ساخت ظروف و ادوات مسی از دیرباز در همدان رواج داشته است. انواع دیگ ، کاسه، بشقاب و سایر ظروف آشپزخانه از جمله تولیدات هنرمندان این رشته  هستند.  این محصولات با استفاده از ورقه های مسی ساخته می شوند و بدنه ی آنها را با با آلیاژی از قلع و روی جلا می دهند.

صنایع دستی همدان

۵-۲- قلم زنی

در قلم‌زنی، هنرمند با  ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش و بر روی مس، طلا، نقره و برنج، سعی در تزیین سطح کار به بهترین شکل دارد. در همدان قلم زنی بر روی مس یکی از هنر های رایج در سطح استان است.

صنایع دستی همدان

۶- شیشه

شیشه یکی از عناصری است که در صنایع دستی همدان به شکل های خاصی دیده می شود :

۶-۱- آبگینه

آبگینه در واقع همان شیشه گری به صورت سنتی است که در آن ظروف شیشه ای دمیدن هوا به دورن مواد مذاب شیشه به صورت بی رنگ و الوان تولید می گردند.

صنایع دستی همدان

۶-۲- تراش شیشه

در صنعت تراش شیشه، هنرمند با استفاده از ابزار ساده اشکال مختلف و زیبایی را بر روی ظروف شیشه ای مانند پارچ و لیوان، میوه خوری، شکلات خوری و لوستر ایجاد می کند. این طرح ها به صورت نقوش برجسته و فرو رفته و یا مات کاری سطح شیشه دیده می شوند.

صنایع دستی همدان

۷- ساز سازی

ساخت انواع سازهای سنتی با استفاده از چوب های مخصوص و به روش سنتی در شهر همدان و برخی شهرستان های استان صورت می گیرد سازهایی همچون سه تار، سنتور و دف از جمله تولیدات کارگاه های ساز سازی در همدان هستند.

صنایع دستی همدان

۸- سنگ

وجود معادن سنگ های مختلف از جمله گرانیت ، کوارتز، فلدسپا ، میکا و … در استان همدان سبب شده است که صنایع مرتبط با سنگ در شهر های مختلف رواج پیدا کند.

۸-۱- سنگ تراشی

تراش سنگ ها ی قیمتی و نیمه قیمتی از جمله صنایع دستی استان همدان به شمار می رود که از قدیم الایام هنرمندانی در شهرستان های مختلف به آن می پردازند.

صنایع دستی همدان

۸-۲- حجاری

سنگ تراش زمینه ی خامی را بر روی سنگ ایجاد می کند و حجار به تکمیل هنر وی می پردازد. حجار نوعی قلمزنی بر روی سنگ انجام می دهد و آثار فاخری را برای مساجد، آرامگاه افراد سرشناس و دیوارهای ساختمان های مهم  می سازد.

صنایع دستی همدان

۹- پوستین دوزی

در پوستین دوزی پوست گوسفند و بره را تمیز می کنند، سپس بدون تراشیدن پشم آن با استفاده از آردجو، زاج و مازوج آن را به صورت پوستین یا زیرانداز آماده می کردند. در گذشته پوستین دوزی یکی از مشاغل روستاییان بوده است اما به مرور زمان و در نتیجه ی گران شدن پوست این کار کمتر انجام می شود.

۱۰- چرم سازی

تولید چرم در همدان بیش از ۳۰۰۰ سال قدمت دارد. به دلیل گسترش زیاد چرم سازی در گذشته ، شهر همدان به دباغخانه نیز معروف بوده و نخستین کارخانه ی چرم سازی ایران نیز در این شهر ساخته شده است. کیفیت این چرم به حدی بود که به خارج از کشور نیز صادر می شد اما با تعطیلی کارگاه های این صنعت از تولید ان کاسته شد.کمربند، کیف، کفش، جاکلیدی و لباس از جمله تولیدات چرم در همدان هستند.

صنایع دستی همدان

۱۱- قالی بافی

رونق کشاورزی و دامداری و تولید پشم و نخ های مرغوب در همدان سبب شده است که هنرمندانی به قالیبافی مشغول شوند و سبک و سیاق خاص این شهر را به وجود آورند.استفاده از پشم های دست ریس شده و رنگرزی طبیعی با شیره گیاهان و به کارگیری طرح های شکسته و هندسی همچون ماهی و ترنج از جمله ویژگی های خاص قالی همدان است. پنج چارک و دوزرعی طرفداران زیادی دارند اما قالی های خرکی، کناره، پشتی، روکرسی کمتر مورد پسند قرار می گیرند.

تابلو فرش های نفیس که طرح هایی از مناظر، اماکن تاریخی و فرهنگی و چهره را در خود جای داده اند. ملایر ، همدان و کبودرآهنگ از شهرستان هایی هستند که باف فرش و تابلوفرش در آنها صورت می گیرد.

صنایع دستی همدان

۱۲- گلیم بافی

گلیم در واقع نوعی فرش صاف و بدون گره، پرز و خواب می باشد که اغلب هنر دست عشایر و بر اساس ویژگی های هر منطقه است.گل لاله، زنگوله، خرچنگی، گل سبدی، گل قندی،دست دلبر، ضربدری، جناقی و اسلیمی از جمله طرح هایی است که در گلیم همدان به چشم می خورد. شهر نهاوند مرغوب ترین گلیم را در همدان دارد.

۱۳- مرواربافی یا حصیر بافی

مرواربافی بافت مصنوعات با استفاده از چوب مروار است که در برخی مزارع روستاهای همدان کشت می شود. چوب مروار در مزارع برخی از روستاها کشت می شود. انواع سبد، گلدان، مبلمان، میز و صندلی و … از محصولات این هنر می باشند. گاهی به جای مروار از حصیر نیز استفاده می کنند.

صنایع دستی همدان

۱۴- کاشی هفت رنگ

این نوع کاشی که به کاشی کتیبه نیز مشهور است با طرح ها و نقوش بسیار زیبا وجود دارد. دیوارهای مساجد، اماکن زیارتی و فرهنگی به این هنر مزین می باشند. شهر همدان و لالجین از تولیدکنندگان اصلی این کاشی هستند.

صنایع دستی همدان

۱۵- نساجی سنتی

جاجیم، جاجیمچه، روتختی، رومیزی، روتختی، روسری، لباسهای محلی، ملحفه و شمد از جمله بافته هایی هستند که در شهر ها و روستاهای همدان تولید می شوند. برای تولید این محصولات از دستگاه های ساده ی بافندگی و نخ پشمی برای پود و از نخ پنبه ای برای تار استفاده می کنند.

۱۶- سوزن دوزی سنتی

ساقه دوزی ، پته دوزی ، برداری دوزی ، پیله دوزی ، آینه دوزی ، سرمه دوزی ، سکه دوزی و چشمه دوزی از جمله سوزن دوزی های سنتی هستند که بر روی پارچه های ساده ، ترمه و مخمل انجام می شوند. برای پیاده سازی طرح ها و دوخت آنها از نخ های ابریشمی رنگی استفاده می کنند. هنرمندان در شهر های همدان و ملایر به خلق آثار مشغول هستند.

صنایع دستی همدان

۱۷- گیوه بافی

گیوه نوعی پاپوش است که رویه اش را  است که رویه آن را از نخ پنبه ای تابیده و زیره آنرا از چرم یا آجیده می سازند. در گیوه هوا جریان می یابد و باعث می شود که پا خنک بماند. در روزگاران گذشته این پاپوش رواج زیادی در تابس تان ها داشته است اما امروزه با روی کار آمدن انواع و اقسام کفش ها بازار مشتری زیادی برای آن وجود ندارد.
روستاهای دهفول، کفراش، فهرومند و آرتیمان از تولیدکنندگان گیوه در همدان به شمار می روند.

صنایع دستی همدان

۱۸- صنایع فلزی

مردمان همدان با استفاده از فلزات نیز مصنوعاتی را درست می کنند که طرفداران خاص خود را دارند. مصنوعات فلزی محصولاتی هستند که در صنایع فرفوژه سازی، چاقو سازی و زنجیر سازی تولید می شوند.

صنایع دستی همدان

سخن آخر

آیا تا به حال سفری به همدان داشته اید؟

کدامیک از صنایع دستی این استان را تهیه کرده اید؟

آیا صنایع دستی دیگری را در همدان می شناسید؟

منتظر نظرات شما هستیم…

 دیدگاه ها

تا کنون دیدگاهی برای این نوشته منتشر نشده است.

    پاسخ دهید

    موارد مشخص شده با * الزامی هستند.

    This is search results
    در حال بارگذاری ...