نگاهی بر تراژدی اندلس

نگاهی بر تراژدی اندلس

نگاهی به تاریخ
اندلس

بخوان به نام پروردگارت، ناافسانه ای خون فشان در سفر به دوره ای ویژه در تاریخ جهان. شهری که قریب یک میلیون سکنه داشت. این نوشتار در صدد است که چکیده ای از تمدن اسلامى را در اندلس به سبک کارناوال  تصویر سازی کند. تمدنی که با حمله به غرب عربستان آغاز شد و تا اسپانیای امروزی پیش رفت. مهمان های ناخوانده ی اسپانیایی ها که راندنشان قریب ۸۰۰ سال به طول انجامید. خلاصه ای از مهم ترین اتفاقات این سال ها را خواهید خواند.

در سال هفتم هجری، پیامبر صلی الله علیه و آله دو ماه پس از امضای صلح حدیبیه، نامه هایی برای فرمانروایان سرزمینهای اطراف حجاز فرستاد و آنان را به پذیرش اسلام فرا خواند؛ نامه هایی برای امپراتور، پادشاهان و حاکمان ایران، روم، حبشه، مصر، یمامه، بحرین، اردن و حیره نوشت.نامه هایی که برخی از آنها از جمله ایران و روم که بزرگترین حکومت های آن زمان بودند آن را نپذیرفتند.

در قرن پنجم میلادی مسلمانان به اسپانیا یورش بردند. کشوری که سالیان سال رومیان بر آن حکومت می کردند. اندلس به اشغال اعراب درآمد.

نکته آنکه بدلیل فقدان تصاویر از آن زمان، از نقاشی های کهن و آلبومی از عکس های امروز اندلس داریم. دیگر آنکه اندکی قرآن برایت باز کردم در این خواندنی.

خواهید خواند: روزی روزگاری در اندلس، جامعه اسلامی، ماجرای حمله به اسپانیا، سقوط اندلس و باز پس گیری آن

چای دم کن در این پاییز و بنشین رو به روی صفحه ای که برایت نوشتم

اندلس

جریان از این قرار بود

در سال ۷۰۹ میلادی اولین جرقه های فوران اعراب (در طول خلافت امویان) در اسپانیا زده شد. مسلمانان به فرماندهی ولید بن عبدالملک و طارق بن زیاد با گذر از شمال آفریقا در کمتر از سه سال ( ۷۱۱ تا ۷۱۴ میلادی ) با هدف سلطه بر خطه ی برگزاری مهم ترین دربی فوتبال ( اسپاینا ) ، آن را فتح کردند. و این بود نحوه ورود مسلمانان به شبه جزیره ایبری ( اسپانیا و پرتقال ). پس از آن، نواحی تحت سلطه را گسترش دادند و زیلوی پیروزی را پهن کردند.

عده ای از ساکنین مهد ایبری تصور داشتند که مسلمانان منجی شان هستند و عده ای تا چندین نسل بعد از خود و تا رهانیدن خاکشان از دست اعراب نفرت را در دلشان زنده نگاه داشتند. متنفران علی الحساب از دست مسلمانان گریختند تا سر فرصت کشورشان را مفصل باز پس گیرند. همانا غفلت اعراب از بازماندگان اسپانیولی موجب رشد و قدرت گرفتن و بکار افتادن افکارشان بود تا فرجام کار باب میلشان شود. بازماندگانی که این تفکر را نسل به نسل تا حدود ۷۸۰ سال منتقل کردند که در سرزمین مان غیر خودی ساکن است و فرقی نمی کند کیستند و از جنس چیستند، آنها خاک ما را تصرف کردند.

سرانجام در سده پانزدهم میلادی با بروز احساسات ضد مسلمانی، پس از حدود هشت قرن مبارزه مستمر، اسپانیا شروع به باز پس گیری وطنش نمود.

جنبش استرداد ( رِکُونکیستا، به اسپانیایی ) با جنگ های داخلی و سستی ایمان مسلمین آغاز شد؛ با حمله های پی در پی به موروها ( مسلمانان اسپانیا که نژاد عربی-اسپانیایی-بربری داشتند ) ادامه یافت و با قلع و قمع و راندن کامل آنها از اسپانیا خاتمه یافت.

karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b318

روزی روزگاری در اندلس

در جنوب غربی اروپا ناحیه‌ای است که دریای مدیترانه از جنوب و شرق، اقیانوس اطلس از غرب و خلیج بیسکای از شمال، آن را احاطه کرده است. آن را شبه جزیره زیبای ایبری گویند.

در افسانه‌ها گفته‌اند که در آغاز خلقت که خدای متعال، نیک و بد را در میان کشورها تقسیم می‌کرد، هر کشوری می‌توانست پنج چیز بخواهد تا به وی داده شود؛ اندلس هم پنج چیز تقاضا کرد:

آسمانی صاف و روشن، دریایی قشنگ و پر از ماهی، میوه‌هایی شیرین و زنانی خوب. این چهار آرزویش برآورده شد، اما خواسته پنجم او که دولتی خوب باشد، رد شد. چون در آن صورت بهشت که نباید در این جهان باشد، روی زمین به وجود می‌آمد.

اندلس
اندلس
اندلس

موقعیت جغرافیایی

موقعیت جغرافیایی اسپانیا و وجود موانع طبیعی مانند کوه ها و رودها و جنگلهای انبوه، باعث شده بود تا جنگ و پیکار در چنین محیطی دشوارتر از سایر جنگها باشد به طوری که در نگاه اول، دست یافتن به چنین سرزمینی از طریق لشکرشی، غیر ممکن به نظر می‌رسید.

ایبری زیر نظر روم باستان بود و پس از انحطاط روم، این سرزمین رو به افول نهاد و اوضاع اقتصادی و سیاسی اش دچار پارگی گشت و اربابان کلیسا نیز در حقشان ظلم روا می داشتند لذا اوضاع وخیم و آماده تغییرات شد.

امروزه این بخش خود مختار در اسپانیا، هشت استان دارد:

سویل، گرانادا، کوردوبا، کادیس، مالاگا،اویلوا، خاین، آلمریا

اندلس
اندلس
اندلس

جامعه اسلامی

تمدن مسلمانان منحصر به فن معمارى و نقش و نگار ساختمان‏ها و مساجد پرشکوه نیست. اسلام، دین دانش و تفکر و تعقلی است که همواره بزرگان و دانشمندان و صنعت گران بسیاری به جهان اضافه کرده.

حضرت محمد (ص)، هادی اعراب، با هدف تکمیل راه پیامبران پیشین و با باور توحیدی و آورنده دین تعظیم به خدا در سال های ۶۱۰ تا ۶۳۲ میلادی پرچم دار نهضت گسترش اسلام بود. نهضتی که با  اعتقاد به ایجاد سیاره ای اسلامی و بدون جاهلیت تا حد توان ادامه یافت.

%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b30
اندلس

مهیا شوید

در سال ۹۲ هجرى قمرى، موسى بن نصیر (حاکم شمال آفریقا) با تهیه مقدمات لازم، لشکرى هفت هزار نفرى را به فرماندهى ولید بن عبدالملک و طارق بن زیاد مهیاى فتح شبه جزیره ایبرى کرد.

اندلس

بستانید

پس از به دست آوردن پیروزی هایى چند، طى مدتی کوتاه تمام شبه جزیره ایبرى ( اسپانیا و پرتغال ) به دست مسلمانان فتح گردید و حتى به خاک فرانسه رسیدند و حکومت اسلامى اندلس را در شبه جزیره برقرار کردند.

شرق به غرب متصل گشت و رنسانس در اروپا ریشه زد.

و انّ الظّالمین لفی شقاقٍ بعیدٍ

ستمگران در عداوت شدید دور از حق (و در برابر حق) قرار گرفته اند

سوره مبارکه حج ، آیه ۵۳

karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b312

در ادامه خواهید خواند از یک سقوط

اندلس

بررسی مسیر اسلامی شدن اروپا

یکى از ارکان مهم ثبات، امنیت و پیشرفت هر جامعه‏ اى، وحدت است. اگر مسلمانان موفق شدند برق آسا شبه جزیره ایبرى را فتح کنند، در سایه وحدت بود و البته یک ایمان…

ایمانی که نیروی پیشران اعراب بود. آنان عقیده ای داشتند مبتنی بر اینکه:

در جنگ چه بمیرم و چه زنده بمانم، در هر صورت سرفراز خواهم بود و جایگاهم بهشت است.

نتیجه جدال با آن دسته از افراد، چیزی جز شکست را در بر نداشت. تصور کنید با کسی می جنگید با این اعتقاد، نتیجه آنکه آنها با نفرات برابر و حتی کمتر هم پیروز میدان بودند.

karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b30

نکته: طرف حساب مسلمانان، همه بت پرست نبودند.

یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِمَنْ فِی أَیْدِیکُمْ مِنْ الأَسْرَى إِنْ یَعْلَمْ اللَّهُ فِی قُلُوبِکُمْ خَیْرًا یُؤْتِکُمْ خَیْرًا مِمَّا أُخِذَ مِنْکُمْ وَیَغْفِرْ لَکُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ (أنفال: ۷۰)
ای پیامبر، به اسیرانی که در دست شما هستند بگو اگر خداوند بداند که در دلهای خود نیت خیری دارید بهتر از آنچه که از شما گرفته شده، به شما خواهد داد و گناهانتان را می‌آمرزد که خداوند بسی آمرزنده و مهربان است

وَقَاتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَکُمْ وَلاَ تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ (بقره: ۱۹۰)
با کسانیکه به جنگ شما می‌آیند، در راه خدا پیکار کنید و تجاوز روا مدارید که خدا تجاوزگران را دوست نمی‌دارد

وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ (أنفال: ۶۱)
اگر دشمنان به صلح تمایل نشان دادند تو نیز بدان متمایل شو و بر خدا توکّل کن که او شنوا و دانا است

ویژگی هایی که به تدریج اسپانیای اسلامی پس از تصرف توسط اعراب مکتسب شد این است

*رونق اقتصادی در اثر احیای تجارت

*ادغام منحصر به فرد فرهنگ اروپایی با تمدن اسلامی

*احیای حیات شهری و شهرنشینی در اندلس

*شکوفایی علمی

*ساختار خوب سیاسی و جمعیتی

اندلس

سقوط اندلس

همان طور که وحدت مایه ثبات، امنیت، پیشرفت و سعادت است، اختلاف و تفرقه سبب نا امنى و عقب ماندگى است. یکی از علت های فروپاشی ‏حکومت مسلمانان در اندلس نیز همین بود .

خطای دیگر اعراب پس از ورود به اندلس چنین بود که خود را از بربرهاى شمال آفریقا ( که سهم بزرگى در فتح شبه جزیره ایبرى داشتند ) برتر می دیدند و نصیب خود را بیشتر می پنداشتند و آنان را به دیده حقارت مى‏ نگریستند . آنگاه که این اختلافات شعله ور مى‏ شد، چنان زبانه مى‏ کشید که کسى را یاراى نزدیک شدن به آن نبود و اگر کسى گامى براى صلح و آشتى جلو مى‏ نهاد، در آتش این دشمنى خاکستر مى‏ گشت.
از نتایج شوم این درگیرى ها، روی به آشفتگی نهادن اوضاع بود که اریکه قدرت آنان را متزلزل می نمود.

اندلس
اندلس

پس از بر پایى حکومت اسلامى در اندلس، حاکمیت‏هاى کوچک و مستقل در نقاط مختلف آن پى در پى ظهور کردند که شمار آن به ۲۶ می رسید. هر کدام از دولت‏ها براى توسعه قلمرو خود با همسایگانش درگیر جنگ های داخلی بود .

اندلس

جنگ و خون ریزى در قرن پنجم هجری میان حاکمیت‏ها پیوسته ادامه داشت و ارکان این حکومتها را سست می کرد تا رمقى براى داشتن هوای همسایگان مسیحى باقى نماند و این بهترین فرصت براى دشمن در کمین نشسته بود. آیا زمان انتقام الان بود؟

خیر! اعراب از آفریقای شمالی درخواست کمک کردند و اوضاع را دوباره سامان بخشیدند و پرچم را باز برافراشتند. این روند نیم قرن بعد دوباره رو به زوال رفت و باز هم بازآمد.

اندلس

قرن هفتم، قرنی بود که  کم کم مسیحیان شروع به نوک زدن کردند!

خلاصه اینکه علت اول: عدم وحدت

معضل مهیب مسلمانان اسپانیا

وَالَّذِینَ یَنقُضُونَ عَهْدَ اللّهِ مِن بَعْدِ مِیثَاقِهِ وَیَقْطَعُونَ مَآ أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ وَیُفْسِدُونَ فِی الأَرْضِ أُوْلَئِکَ لَهُمُ اللَّعْنَهُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ

و کسانى که پیمان خدا را (بر توحید و پذیرش دین) پس از استوار کردنش (با معجزات و دلایل) مى‏ شکنند و از آنچه خداوند دستور داده که با آن پیوند شود مى‏ برند و در روى زمین فساد مى‏ کنند، آنهایند که برایشان لعنت و عاقبت بد این سراى است.

(سوره رعد  ، آیه ۲۵)

karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b350

عامل دوم شکنندگی اعراب که تناسبی با اسلام نداشت و اعرابی بودند که بر خلاف دین مبین اسلام رفتار میکردند ، بی بند و باری و بی مسولیتی بود.

آنگاه که حاکمان به عشرت آشکار پرداختند، مردم بسیارى از پى آنان روانه گشتند و حال زمان آن بود که صاحبان اصلی وطن، ضربه ‏اى بس مهلک بر پیکر جامعه اسلامى اندلس وارد سازند. بدین سان تبلیغاتی ضد اسلامی

آااای بشتابید! تجارتخانه، خانه ی فساد، شراب ناب

بهشتی آورده ام حیرت انگیز از درون تهی. از تهی سرشار شوید…

اندلس

سکانس آخر

آری. علت پیروزی ماتادورها در سال ۱۴۹۲ میلادی بر مسلمانان، ضعف جامعه عرب بود.

گنهکارانی که کارهاى ناپسند خود را پنهان نمى‏کردند.

تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَهُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِینَ لَا یُرِیدُونَ عُلُوًّا فِی الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا

آن خانه برتر و والاى آخرت را از آن کسانى قرار مى‏ دهیم که در روى زمین اراده برترى و تسلط (بر دیگران) و فساد و تباهى ندارند

سوره مبارکه قصص ، آیه ۸۳

karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b36
karnaval-ir%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%84%d8%b311

عبرتی بزرگ

افول هر حکومت و تمدنى عللى دارد و غروب آفتاب حکومت و تمدن بزرگ اسلامى در اندلس نیز از این قانون مستثنى نیست. مهمترین آسیبى که گریبان‏گیر حکومت مسلمین در اندلس شد و فرجام ناخوشى را براى آن رقم زد، تفرقه و فساد اخلاقى بود و این نکته ‏اى است‏ بسیار حایز اهمیت که در آموزه‏ هاى دینى بسیار مورد تاکید است.

خوش به سعادت مردمى که از تاریخ گذشتگان عبرت بیاموزند که تاریخ درسهاى بسیار و گران سنگى دارد. اما افسوس که به فرموده امیر مؤمنان: «ما اکثر العبر و اقل الاعتبار» : چه بسیارند عبرتها و چه اندک است، عبرت گرفتن

ان الله لایغیر ما بقوم حتى یغیروا ما بانفسهم
همانا خداوند سرنوشت هیچ گروهى را تغییر نمى‏دهد مگر آن که آنان آنچه را که در خودشان است تغییر دهند

اندلس

پرچم اندلس 

اندلس

شاد و سالم باشید، تنها نباشید.. عشق هست/خوبم هست

عکس های ارسالی کاربران

    عکس های خود را ارسال کنید.

     دیدگاه ها

    • عرب دوست
      ۱
      ۲

      واقعا که اینقدر عرب پرستید حالم بهم خورد

      • محمد
        ۳
        ۰

        عرب پرست نیستن دوست عزیز . حقیقتو بیان کردن. علت سقوط اندلس رو بخون تا متوجه بشی جریان چی بود

    پاسخ دهید

    موارد مشخص شده با * الزامی هستند.

    This is search results
    در حال بارگذاری ...