نگاهی به گردشگری باستانی

نگاهی به گردشگری باستانی

نگاهی به تاریخ
خلاصه مطلب

اطلاعات کلی

گردشگری پدیده ایست که ریشه آن حرکت و جابه جایی می باشد، از آنجایی که جابه جایی و حرکت از بخش های جدانشدنی انسان ها می باشد، تاریخ گردشگری را باید با قدمت بشر یکسان دانست ولی با این فرق که اشکال و اهداف آن ها با تعاریف امروزی بسیار متفاوت بوده است. در نتیجه گردشگری پدیده ای کهن بوده و در طول تاریخ به وضعیت فنی، اقتصادی و اجتماعی کنونی خود رسیده است.

اگر بخواهیم گروهی را نخستین گردشگران به شکل و شمایل امروز بدانیم، نخستین گزینه مطرح شده “سومری ها” خواهند بود.

آنچه در ادامه خواهید دید

۱) نخستین گردشگران تاریخ

۲) جاده های اولیه، آغاز زیرساخت برای گردشگری تاریخی

۳) جاده ابریشم ، پلی میان شرق و غرب

۴) دنیای کلاسیک ، نقش اثرگذار در توسعه گردشگری باستانی

شاید تعاریف و مفاهیم گردشگری کمی جدید و نو به نظر برسند. اما با تعاریف کنونی می توان به این موضو پی برد که پدیده گردشگری به سال های بسیار دوری باز می گردد. حتی در هزاران سال پیش افرادی برای تفریح، تجارت، آموزش، فریضه های مذهبی و . . . به مناطق دیگر سفر می کردند.

امروز به دنیای باستان سفر می کنیم تا با بخشی از زیرساخت ها، مراسم خاص و مقاصد گردشگری باستانی و حتی المپیک باستانی آشنا شویم. 

راستی اگر دوست دارید پس از گشت و گذار در دنیای گردشگری باستانی، سفری نیز به آینده گردشگری داشته باشید مطلب نگاهی به گردشگری در دنیای آینده را به شما پیشنهاد می کنیم.

با کارناوال قدم به دنیای باستان بگذارید.

گردشگری باستانی

نخستین گردشگران تاریخ

گردشگری پدیده ایست که ریشه آن حرکت و جابه جایی می باشد، از آنجایی که جابه جایی و حرکت از بخش های جدانشدنی زندگی انسان ها است، تاریخ گردشگری را باید با قدمت بشر یکسان دانست ولی با این تفاوت که اشکال و اهداف آن ها با تعاریف امروزی بسیار متفاوت بوده است. در نتیجه گردشگری پدیده ای کهن بوده و در طول تاریخ به وضعیت فنی، اقتصادی و اجتماعی کنونی خود رسیده است.

اگر بخواهیم گروهی را به عنوان نخستین گردشگران به شکل و شمایل امروز بدانیم، نخستین گزینه مطرح شده “سومری ها” خواهند بود.

اختراع پول توسط سومری ها که نتیجه اش آغاز فعالیت های تجاری به شکل جدیدی بود در حدود ۴۰۰۰ سال پیش باعث ایجاد گردشگری به شکلی متفاوت از گذشته شد. فراموش نکنیم سومری ها علاوه بر اختراع پول و توسعه تجارت، خط میخی و چرخ را نیز ابداع کرده بودند. بنابراین می توان آن ها را از پایه ریزان و بنیان گذارن کسب و کار در سفر معرفی کرد.

از سویی دیگر مصری ها ۵۰۰۰ سال پیش کشتی هایی تفریحی را سازماندهی می کردند. بررسی ها نشان می دهد که احتمالا نخستین سفر با اهداف گردشگری و صلح آمیز توسطه ملکه پانت و ملکه هاتشبسات مصری حدود ۱۴۸۰ سال قبل صورت گرفته است.

توضیحات این سفر تاریخی بر دیوارهای معبدی به نام “دیر ال بحری” در شهر اقصر مصر سنگ نگاری شده و از زیبایی هنری بی نظیری برخوردار است.

مجسمه و معبدهای بسیاز زیاد در مصر باستان موجب جذب گردشگران بسیاری از داخل مصر می شد. گردشگران مصر باستان به بازدید این اماکن مقدس آمده و زمانی را صرف نیایش و عبادت می کردند اما طبق شواهد و منابع انگیزه اصلی آن ها گذراندن اوقات فراغت یا حس کنجکاوی بوده است.

بخشی از این شواهد برجای گذاشتن آثاری از گردشگران بر این بناها می باشد. آن ها همانند گردشگران عصر کنونی علاقه زیادی به جای گذاشتن آثاری از خود داشتند، برخی نام خود را بر این بناها حک کرده و برخی با شی تیزی سنگ های بنا را می تراشیدند.

ویژگی مهم گردشگران باستانی مصر خرید سوغاتی بوده! مصری ها کالاهای ویژه ای را از خارج از کشور برای آشنایان خود هدیه می آوردند. هارخوف که سفیر مصر در سودان بوده از این کشور میمونی را به عنوان هدیه برای فرعون می آورد!

هرودوت نیز نوشته هایی درباره مصریان و گردشگری آن ها ثبت کرده است:

” مصری ها چندین مرتبه در سال جشن می گرفتند که مهمترین و مشهورترین آن ها جشن بوباستیس، سپس جشن در بوسیریس، سومین مرتبه جشن سایس، چهارم در هلیپولیس، پنجمین مرتبه در بوتو، ششمین مرتبه در پاپرمیس برگزار می شد. سپس تمامی مردم با هم به رودخانه می رفتند و انبوهی از افراد هر کدام سوار قایق های خود می شدند. همزمان با این که سوار قایق بودن زنان به قاشق زنی می پرداختند و مردان نیز نی می نواختند و بقیه نیز با کف زدن شروع به خواندن می کردند . . .و هنگامی که به بوباتیس می رسیدند، با قربانی کردن احشام و خوردن و آشامیدن مراسم خود را ادامه می دادند. “

هنگامی که تعداد زیادی از شرکت کنندگان مصری به محل مدنظر جشن می رسیدند، راهنمایی و نشانی هایی برای آشامیدن و خوردن غذا جود نداشت و مصریان خودشان به بهترین شکل ممکن از خود پذیرایی می کردند.

این موضوع در مورد پادشاهان و ملکه ها برعکس بود، آن ها بر خلاف مردم عادی در معابد مجلل اسکان یافته و از مسافرت خود لذت می بردند.

گردشگری باستانی
گردشگری باستانی

جاده های اولیه ، آغاز زیرساخت برای گردشگری تاریخی

پس از اختراع چرخ و رام کردن حیواناتی که به عنوان وسیله نقلیه می شد از آن ها استفاده کرد، ایده هایی برای ساخت واگن ها و گاری های بزرگ و کوچک به ذهن انسان ها خطور کرد. اما برای استفاده از این واگن ها نیاز به راه بود! شواهد نشان از آن دارد که بیش از ۲۰۵۰ سال پیش درشکه مورد استفاده قرار می گرفته.

اگر بخواهیم به تاریخ راه سازی و جاده های اولیه بازگردیم به سراغ هیتیتی ها (۱۷۵۰ سال پیش از میلاد) خواهیم آمد، آن ها فاصله ی ۱٫۵ کیلومتری بین پایتخت و مکان مقدسشان را برای جابه جایی واگن و گاری ها سنگفرش کرده بودند. در همان زمان بود که آن ها ارابه های جنگی را نیز اختراع کرده و با آن ها به کمک جاده های خاکی به سرتاسر کشور حرکت می کردند.

پس از هیتیتی ها می توان به جزیره کرت (بزرگترین جزیره یونان) اشاره کرد در فاصله بین ۲۰۰۰ الی ۱۵۰۰ سال پیش مردمان آن جا مسیرهای داخل جزیره را سنگفرش کردند.

موارد و شواهد دیگری از این راه سازی های باستانی موجود است اما مسافران این جاده و راه ها چه کسانی بودند؟

عمدتا ۳ گروه در آن زمان از این مسیر ها استفاده می کرند.

گروه ۱ : نظامیان.

گروه ۲ : سران حکومتی.

گروه ۳ : کاروان ها.

تا کنون راجع به مناطق و کشورهای مختلفی صحبت کرده ایم، اما کارناوال ایران را فراموش نمی کند، نگران نباشید! تاریخچه گردشگری با تمرکز جمعیت در شهرها ارتباط بسیار نزدیکی دارد. در کشورمان ایران در حدود ۴۰۰ الی ۵۰۰ سال پیش از میلاد، تمامی شهرها و استان ها به وسیله جاده ها به شهر شوش که یکی از پایتخت های آن زمان ایران بود، متصل می شدند. طبق مستندات یکی از این جاده ها در حدود ۲۴۱۵ کیلومتر طول داشت!

پس از ایرانیان، از رومی هایی که از دشمنان باستانی و سرسخت ایران بودند نام ببریم. آن ها جاده سازی را ۱۵۰ سال پیش از میلاد آغاز کردند. کارگران و سربازان رومی با وسیله های مختلف بستر جاده را آماده کرده و به وسیله سنگ های بزرگ آن را سنگفرش می کردند. آن ها این کار را آنقدر هوشمندانه انجام می دادند که چاره ای برای باران اندیشیده بودند تا با جمع شدن آب در این جاده ها خسارتی به آن ها وارد نشود.

رومی ها قادر بودند روزانه ۱۶۰ کیلومتر با کمک استراحتگاه هایی که هر ۸ یا ۹ کیلومتر در جاده های سنگفرش شده واقع بودند، مسافت طی کنند. آن ها برای بازدید از معابد و همچنین اهرام و بناهای بزرگ کشور مصر سفر می کرند. آن ها بیشترین سفرهای باستانی را در مقایسه با دیگران داشته اند و از کتاب های راهنمای سفر و انواع علائم هدایت کننده استفاده کرده و حتی طی سفرها سوغاتی خرید می کردند! گردشگرانی واقعی!

یونان را هم به عنوان یکی از مقاصد جذاب گردشگران باستانی در نظر بگیرید. در این کشور بازی های المپیک باستانی (گردشگری ورزشی) برگزار می شد و در هنگام مسابقات تفرجگاه های ساحلی، جشنواره ها و تماشاخانه ها بیش از پیش به فعالیت می پرداختند.

تمامی مواردی که در بالا ذکر شد بدون ایجاد و احداث جاده ها عملا امکان ناپذیر بود.

گردشگری باستانی
سربازان رومی

جاده های سنگفرش شده رومیان

گردشگری باستانی

جاده ابریشم ، پلی میان شرق و غرب

جمله معروفی از رودیار کیپلینگ ( ۱۸۹۹ ) رمان نویس انگلیسی و برنده جایزه نوبل وجود دارد که می گوید:

” شرق، شرق است. غرب، غرب است و این دو هرگز به یکدیگر نمی رسند. “

اما تاریخ و واقعیت چیز دیگری را نمایان می سازد، شرق و غرب ۲۰۰۰ سال قبل از نقل این جمله به وسیله جاده ابریشم به یکدیگر متصل شده بودند.

شاید نامیدن #مسیر ابریشم به عنوان یک جاده نیز کار درستی نباشد زیرا از همان زمان قدیم جاده ابریشم صرفا یک راه و مسیر مشهود و مشخصی نبود و صرفا راهی از میان بیابان ها و بیراهه ها بوده و اکثر کشورهای مسیر ابریشم با کشورهای همسایه خود به داد و ستد و تجارت می پرداختند و کسانی که این مسیر را طی می کرند گویی بخش قابل توجهی از کره زمین را قدم برداشته اند.

مارکوپولو و ابن بطوطه را از زمره جهانگردانی می توان شمرد که به خوبی نامشان با جاده ابریشم درآمیخته است. مارکوپولو در قرن ۱۳ام از مسیر جاده ابریشم به چین سفر کرد و اولین جهانگرد اروپایی محسوب می گردد که اثری ماندگار و محبوب از خود به جای گذاشته است.

 علت نامگذاری این مسیر به عنوان جاده ابریشم به دلیل شهرت و رایج بودن تجارت ابریشم در آن دوران می باشد اما به این معنا نیست که دیگر اجناس و کالاها تجارت نمی شدند.

بازرگانان برای اینکه از حمله راهزان ها درامان باشند، کاروان های بزرگی را تشکیل می دادند که گاهی این گروه ها متشکل از هزار شتر و گروهی از سربازان مسلح بود. نکته جالب این است که هر شتر دو کوهانه قابلیت حمل ۱۸۰ تا ۲۲۵ کیلوگرم کالا را داشت. این مقدار را در ۱۰۰۰ شتر محاسبه کنید به عدد و رقم جالبی می رسید!! با توضیحات قبل می توان نتیجه گرفت که با تعاریف امروزی، گردشگری تجاری یکی از رایج ترین انواع گردشگری باستانی می باشد.

گردشگری باستانی
گردشگری باستانی
گردشگری باستانی

دنیای کلاسیک ، نقش اثرگذار در توسعه گردشگری باستانی

کشورهای حاشیه دریای مدیترانه بین سال های ۲۰۰۰ پیش از میلاد تا ۵۰۰ پس از میلاد تاثیر و نقش به سزایی در سیر تکاملی گردشگری داشته اند. با شکوفا شدن تمدن های غربی مسافرت ها با اهداف تجارت، شرکت در جشنواره ها، اهداف مذهبی، معالجات پزشکی و آموزش توسعه زیادی پیدا کرد.

اشاره ای به بازی های المپیک داشتیم، اولین بار در ۷۷۶ سال پیش از میلاد، مردم شهرهای گوناگون هر ۴ سال یکبار به افتخار زئوس برای برگزاری مسابقات ورزشی گرد هم می آمدند.

علاوه بر المپیک جشنواره های ملی دیگری میان یونانی ها مرسوم بود مانند: بازی های پیتان، بازی های ایستمیانو بازی های نمیا.

مسافرخانه های یونان در آن زمان خدماتی بیش از اقامت های شبانه به مسافران و گردشگران ارائه می دادند.

در این میان از نوشته های باقی مانده از هرودوت به نتایج جالبی درباره دنیای گردشگری باستانی می رسیم. او به بسیاری از کشورهای آن دوران سفر کرده بود و درباره شهر قدیم بابل می نویسد:

” این شهر مربعی است و طول هر ضلع آن ۲۲٫۵ کیلومتر است. بابل فقط شهری بزرگ نیست بلکه شکوه و عظمت آن را در هیچ شهر دیگری نمی توان دید. دیوار شهر ۲۶ متر عرض و ۱۰۴ متر ارتفاع دارد. این شهر دارای بیش از یک صد ورودی متشکل از دوارزه ها، چهارجوب ها و سردر های بزرگ مفرغی است. . . . “

شاید از نظر شما هم این اعداد ذکر شده بسیار زیاد و غیر منطقی باشد، نظر کارناوال هم همانند شماست!

اما پژوهشگران و تاریخدانان احتمال می دهند که این ها اعدادی است که راهنمایان شهر به هرودوت گفته اند. او از بازدید شهر لذت می برده و مانند بسیاری از گردشگران معاصر برای به دست آوردن اطلاعات به راهنمایان متکی بوده است. جالب نیست؟

مورد قابل تامل و جالب دیگری که در گذشته وجود داشت ” پروکسنوس” های یونانی بود!

مسافران امروزی اگر در هنگام سفر دچار مشکلی شوند به سفارت کشور خود در مقصد مراجعه می کنند. پرکسنوس ها به معنای «برای خارجی ها» بود. وظیفه اولیه پروکسنوس ها کمک و راهنمایی به مسافران بود. علاوه بر این وظیفه مهمان نوازی و تهیه بلیت تئاتر و اعطای وام به بازدیدکنندگانی که در حین بازدید با کسری بودجه مواجه بودند را بر عهده داشت!

این مکان ها وظایف پیچیده تری هم داشتند که در موضوع بحث ما نمی گنجد. اما وجود چنین نظام خدماتی در دوران باستان بسیار جالب و هیجان انگیز می باشد.

موزه های امروزی نیز به شکل و شمایلی خاص در دنیا کلاسیک و باستان وجود داشتند برای مثال بناهای مقدسی همچون آپولو در دلفی، وسایل ارزشمند و یادبود هایی را در معرض نمایش بازدیدکنندگانی که با هدف عبادت آمده اند، می گذاشت.

در کل می توان گفت پدیده گردشگری که با سرعت سرسام آوری اکنون در حال توسعه می باشد، از ریشه های مستحکم تاریخی برخوردار است و دانستن این مطالب و آشنایی با این ریشه های تاریخی می تواند برایمان بسیار جالب و آموزنده باشد.

گردشگری باستانی
گردشگری باستانی
گردشگری باستانی

سخن آخر

گردشگری در دنیای باستان را چگونه دیدید؟

از وجود چنین نظام های برنامه ریزی شده در تاریخ آگاه بودید؟

نظرات خود را با ما به اشتراک بگذارید.

نگاهی به گردشگری باستانی
150 150
کارناوال
150 70
4.42 6

 دیدگاه ها

تا کنون دیدگاهی برای این نوشته منتشر نشده است.

    پاسخ دهید

    موارد مشخص شده با * الزامی هستند.

    This is search results
    در حال بارگذاری ...