تعریف و بررسی ژئوتوریسم

دانشنامه گردشگری

گردشگری با شاخه های متنوع خود پاسخ های مناسبی به نیازهای افراد علاقه مند به رشته های گوناگون فراهم می آورد. در بخش هایی از این صنعت با موضوعاتی تخصصی تر مواجه می شویم که توجه مخاطبان خاص را بیشتر به خود جلب می کنند. یکی از این موضوعات ژئوتوریسم است که دیدگاهی زمین شناختی نسبت به گردشگری دارد. با کارناوال در بررسی ژئوتوریسم همراه باشید.

ژئوتوریسم

ژئوتوریسم چیست؟

واژه ی ژئوتوریسم از دو بخش ” ژئو ” که اشاره به جاذبه‌های زمین شناسی، ژئومورفولوژی و میراث معدن‌کاری دارد و ” توریسم ” به معنای گردشگری تشکیل شده‌است و به طور کلی با جاذبه های طبیعت بی جان سروکار دارد. این نوع گردشگری را با عنوان زمین گردشگری نیز می شناسند.

بیشتر مخاطبان ژئوتوریسم متخصصان و کارشناسان زمین شناسی و ژئومورفولوژی می باشند اما در برخی موارد گردشگران علاقه مند به طبیعت نیز در این نوع سفرها شرکت می کنند. در جریان فعالیت‌های زمین‌گردشگری، فرد تنها به تماشای پدیده های طبیعی نمی پردازد بلکه با مبانی پیدایش آنها نیز آشنا شده و اهمیت وجودی آنها را نیز بررسی می کند.

تام هوز از انگلستان نخستین تعریف علمی از ژئوتوریسم را در سال ۱۹۹۵ به این صورت ارائه داد:

ژئوتوریسم ارائه ی امکانات خدماتی و تفسیری به منظور قادر ساختن گردشگران به کسب دانش و درک زمین شناسی و ژئومورفولوژی (با مشارکت آنها در توسعه ی علوم زمین)، فراتر از درک صرفاً زیبایی های محض یک مکان است.

ژئوتوریسم راهی برای توسعه پایدار

توسعه پایدار بر سه اصل پایداری بوم شناختی، پایداری اجتماعی – فرهنگی و پایداری اقتصادی استوار است. پایداری بوم شناختی ساز گار بودن توسعه با حفظ فرایندهای اساسی زیست محیطی، تنوع و گونه‌های زیستی را تضمین می کند.  پایداری اجتماعی – فرهنگی سازگاری توسعه با فرهنگ و ارزش‌های مردمی و هویت جامعه را مورد بررسی قرار می دهد و پایداری اقتصادی توسعه کارآمد اقتصادی را مطالعه می کند تا منابع برای آیندگان نیز باقی بمانند.
گردشگری از عوامل اصلی توسعه پایدار در سطوح اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی می باشد. ژئوتوریسم به عنوان یکی از زیر مجموعه گردشگری پایدار  محسوب می گردد و هدف آن حفظ منابع گردشگری در مقاصد است.

ژئوتوریسم

ژئو پارک ها| مقاصد ژئوتوریسم

یکی از مهم ترین مقاصد ژئوتوریستی، ژئوپارک ها هستند. ژئوپارک منطقه‌ای را شامل می شود که چندین پدیده بارز زمین‌شناسی در آن قرار دارد و میراث زمین شناختی آن ناحیه، با مدیریتی دقیق و مستمر،حفظ و نگهداری می‌شود. این محدوده باید بتواند در توسعه اقتصادی جوامع پیرامون خود نقش مؤثری ایفا نماید. در برخی ژئوپارک ها علاوه بر پدیده‌های زمین‌شناسی تعدادی از آثار تاریخی، بوم‌شناسی، باستان‌شناسی و میراث فرهنگی نیز دیده می شود.

دانشنامه گردشگری

با #مفاهیم و دانش گردشگری در کارناوال آشنا شوید.

 دیدگاه ها

  • سپهر
    ۱
    ۰

    با سلام و سپاس فراوان که به مقوله ژئوتوریسم پرداختید.لرستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، کوه‌های متعدد، رودخانه‌ها و آبشارهای مختلف، جاذبه‌های زمین‌شناختی بسیار ارزشمند و ده‌ها ظرفیت مرتبط با زمین، با تلاش‌های انجام شده توسط مسئولان استان در سال ۹۲ به‌عنوان پایتخت ژئوتوریسم ایران انتخاب شد.خوشبختانه در ۳ سال گذشته گام‌های بلندی برای معرفی کردن جاذبه‌های طبیعی استان برداشته شده است. تا جایی که اکنون مسئولان در تلاش برای ثبت جهانی ۳ ژئوپارک استان هستند.
    اگر بخواهیم تعریف دقیقی از ژئوتوریسم داشته باشیم، باید گفت که ژئوتوریسم نوعی توریسم فرهنگی است. در مناطقی که دارای یادمان و آثار خاص زمین‌شناسی همچون آبشارها، غارها، رودخانه‌ها، کوه‌ها، دره‌ها و پدیده‌های خاص باشند، گفته می‌شود که باید هویت جغرافیایی مکان را حفظ کرده و به آن بها دهند.بسیاری از کارشناسان معتقدند که آینده صنعت گردشگری در اختیار طبیعت‌گردی یا ژئوتوریسم خواهد بود و با توجه به ظرفیت‌های متعدد استان به نظر می‌رسد در آینده نه‌چندان دور شاهد توسعه این بخش و جذب بیشتر گردشگران داخلی و خارجی به استان باشیم.
    لزوم اطلاع‌رسانی مناسب
    اکثرگردشگران هدف خود برای حضور در استان را استفاده از جاذبه‌های طبیعی موجود عنوان می‌کنند و به همین دلیل باید برنامه اصلی مسئولان توجه ویژه به این بخش از گردشگری باشد. اطلاع‌رسانی مناسب مهم‌ترین نیاز استان به‌عنوان پایتخت ژئوتوریسم کشور است و باید ظرفیت‌های ژئوتوریسم استان را به نحو قابل‌توجهی در اختیار گردشگران داخلی و خارجی قرار داد و همین لقب پایتخت ژئوتوریسم می‌تواند ایجاد انگیزه‌ای برای گردشگران خارجی برای حضور در استان باشد.
    باید زیرساخت‌های موردنیاز همچون راه دسترسی مناسب، تأسیسات اقامتی و پذیرایی و آموزش جامعه محلی مورد توجه قرار گیرد.
    همچنین اقتصادی کردن ژئوتوریسم، استفاده از ظرفیت مردم محلی در ژئو پارک‌ها و ژئوسایت‌های استان نیز باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد.
    تحقق این موضوع اقدامی فرادستگاهی است و باید تمامی دستگاه‌های متولی برای توسعه زیرساخت‌ها وارد عمل شوند.
    ۲۰ ژئوسایت در آستانه ثبت ملی
    مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی لرستان بیان می‌کند: ۲۰ ژئوسایت و ۳ ژئوپارک در استان تعریف شده است.وی می‌افزاید: با مطالعات صورت گرفته ۲۰ ژئوسایت با توزیع شهرستانی مناسب همچون آبشارهای نوژیان، گریت، بیشه درود، هفت‌چشمه خرم‌آباد، دریاچه گهر، دره شیرز کوهدشت، شراب کهمان الشتر، تالاب‌های پلدختر، زمین‌لغزش سیمره، تونل برفی ازنا، آب سفید الیگودرز و دره تخت ازنا تعریف شده و این ژئو سایت‌ها در حال انجام مراحل برای ثبت ملی هستند.
    تلاش برای ثبت جهانی
    حیدری در ادامه از تلاش برای ثبت جهانی ۳ ژئوپارک استان سخن به میان می‌آورد و می‌افزاید: فقط در کشور، ژئوپارک قشم ثبت جهانی شده است، اما با تلاش‌های صورت گرفته در حال ثبت جهانی ۳ ژئوپارک دره شیرز، دریاچه گهر و زمین‌لغزش سیمره هستیم و پرونده این آثار به یونسکو ارسال شده است.
    مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی لرستان عنوان می‌کند: برای اقتصادی کردن این موضوع اقداماتی همچون آموزش نحوه برخورد با گردشگر برای جوامع محلی، بخشداران، دهیاران و فرمانداران، آموزش راهنمایان گردشگری ژئوتوریسم در حال انجام هستند.
    وی در ادامه برگزاری نمایشگاه‌های معرفی ژئوتوریسم استان در استان‌های گردشگرپذیر، تهیه مستند برای معرفی ظرفیت‌های ژئوتوریسم استان و پخش آن در شبکه‌های داخلی و خارجی و تهیه کتاب را از اقدامات در حال انجام معرفی می‌کند.حیدری می‌گوید: برنامه‌ریزی برای عرضه محصولات سنتی استان همچون لباس، غذا، موسیقی، تعریف سبد کالای ارائه شده جوامع محلی به گردشگران، بافت فرش و قالیچه‌هایی با مضمون معرفی جاذبه‌های طبیعی از دیگر برنامه‌ها برای کمک به توسعه ژئوتوریسم در استان به شمار می‌رود.

    تأمین امکانات مورد نیاز
    برخی از ژئوسایت‌ها همچون آبشارها، رودخانه‌ها و دریاچه‌ها قابلیت بازدید عمومی دارند و برخی دیگر به دلیل شرایط خاص برای اقشار خاصی همچون دانشجویان و پژوهشگران مورد توجه هستند.
    پیشنهاد ثبت جهانی ۳ ژئو سایت شیرز، دریاچه گهر و سیمره ارائه شده در صورت تحقق، استان لرستان یک برند جهانی در این زمینه به دست خواهد آورد.

پاسخ دهید

موارد مشخص شده با * الزامی هستند.

This is search results
در حال بارگذاری ...